समीर दुधगांवकर, कर्तुत्व मान्यता
नोकरी निर्माते व्हा ..
समीर दुधगांवकर
एम.एस. मेकॅनिकल इंजिनीअरिंग, यूएसए. महान भारत निर्माण करण्यासाठी, यूएसएतील पीएचडी शिष्यवृत्तीचा त्याग करून भारतात परतणारे व्यक्ती.
उपाध्यक्ष (२०१४ – २०१८) महाराष्ट्र चेंबर्स ऑफ कॉमर्स, इंडस्ट्री अँड अॅग्रिकल्चर. स्थापना १९२७.
ओर्गनायझर मॅगझिन मध्ये आलेली समीर यांची यशोगाथा
मराठवाड्यातील एका अत्यंत प्रभावशाली कुटुंबात वाढलेले, संरक्षित वातावरणात बालपण घालवले. माझ्या जन्मगावी परभणी येथे शालेय आणि महाविद्यालयीन शिक्षण चांगल्या गुणांसह पूर्ण केले.
शाळेच्या, महाविद्यालयीन दिवसांत आमच्या विकासाबाबत खऱ्या अर्थाने काळजी घेणारे शिक्षक मिळाले, ही भाग्याची गोष्ट. एकदा वर्गात असताना एका शिक्षकांना म्हणताना ऐकले, “इंजिनीअर व्हायचे असेल तर UDCT किंवा VJTI किंवा COEP मध्ये प्रवेश घ्यावा. जर जमलेच नाही तर शहकीय महाविद्यालय औरंगाबाद येथील मेकॅनिकल मध्ये प्रवेश घ्यावा.” मेरिट प्रमाणे शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय औरंगाबाद येथे प्रवेश मिळाला. पुढे परदेशात पदव्युत्तर शिक्षणासाठी प्रवेश मिळविला.
“इतके उच्च शिक्षण घेऊन व्यवसाय का करताय?” “उत्पादने विकण्यापेक्षा प्रतिष्ठा जास्त महत्त्वाची आहे.” “तुम्ही तुमची पदवी वाया घालवू नये आणि मोठ्या कंपनीत नोकरी करावी.” अश्या तक्रारींना सामोरे गेलो.
अनेक वर्षांच्या प्रयत्नांमध्ये आमच्या महान राष्ट्रात तीन व्यवसाय चालवण्याची संधी मिळाली, ही आशीर्वादाची गोष्ट.
१. पहिला व्यवसाय: एका फॉर्च्युन ५०० कंपनीसोबत स्वतंत्र कंत्राटदार म्हणून.
उत्साही व्यावसायिक मनोवृत्ती असलेल्या लोकांना नफा-वाटप कराराची संधी उपलब्ध करून देणे. किरकोळ उद्योगात व्यवसाय उभारण्यासाठी सक्रिय सहाय्य देणे.
२. दुसरा व्यवसाय: संगणक विक्री आणि सेवा.
संस्थांना संगणक पुरवठा करणे. उच्च-गुणवत्तेच्या मूळ उत्पादनांसह उत्कृष्ट सेवा देणे.
३. तिसरा व्यवसाय: विविध महत्त्वाच्या विषयांवर कार्यशाळा घेणे.
काही कार्यशाळा कौटुंबिक सशक्तीकरण, नेतृत्व, देशभक्ती याबाबत असतात. विविध व्यवसायांद्वारे आपली खरी आवड असलेल्या अध्यापनाचा पाठपुरावा करता येतो, हा आम्हाला आशीर्वाद वाटतो. आज मी जो व्यक्ती म्हणून आहे त्यात मला मदत करणाऱ्या अनेक मार्गदर्शकांचा सिंहाचा वाटा आहे.
मानवी परिवर्तनाबाबतची आवड कमी झालेली नाही, हे त्यापैकी एक कारण. औद्योगिक क्षेत्रातील व्यक्तींचे मार्गदर्शन आणि अनेक उत्तम मानवांनी शिकवलेले यशाचे तत्त्वज्ञान – जीवन बदलू इच्छिणाऱ्या प्रत्येकासाठी हे आवश्यक घटक असावेत, असे मी शिफारस करतो.
व्यवसाय क्षेत्रातील नेत्यांनी शिकवलेले आचरणात आणल्यास इतर कोणालाही उत्तम व्यक्तिमत्व घडविणे सोपे आहे, असे मला वाटते. हे शिकवता येणारे आहे, म्हणून अब्दुल कलामजींप्रमाणे हे जगभर शिकवणे ही माझी आवड बनली आहे. अनेक सिद्ध यशोगाथा असलेल्या व्यक्ती या मिशनमध्ये सामील झाल्या आहेत, ज्यामुळे प्रभावित होऊ शकणाऱ्या युवकांना हे सार्वत्रिक तत्त्वज्ञान शिकवता येईल, याबद्दल मी स्वतःला भाग्यवान मानतो.
हे एकट्याचे काम नाही, तर एका महान राष्ट्राच्या निर्मितीसाठी मोठ्या टीमवर्कचे काम आहे – नैतिक, प्रेरित, आनंदी, समृद्ध लोकांनी भरलेले राष्ट्र. स्वामी विवेकानंद म्हणाले होते, “शिक्षण म्हणजे मनात भरपूर तथ्ये भरून घेणे नव्हे.” हे साधे पण गहन सत्य युवकांना समजावून सांगण्यासाठी आम्ही कठोर परिश्रम करत आहोत. नोकऱ्यांच्या मागे धावू नये. नोकरी निर्माते व्हा, नोकरी ग्राहक नव्हे. आम्ही हे केले नसते तर इतरांना सल्ला देण्याचा अधिकार नव्हता. स्वतःचा व्यवसाय असण्याचा आनंद हाच आहे, की तुम्ही स्वतःचे स्वामी व्हाल!!
अब्दुल कलामजींनी म्हटल्याप्रमाणे – “स्वतःच्या मुलासाठी सर्वोत्तम शिक्षक बनणारे अभिमानित आई-वडील व्हा. नैतिक, आनंदी, श्रीमंत, निरोगी लोकांनी युक्त आदर्श राष्ट्र निर्माण करण्याचा हा मार्ग आहे.”
व्यवसाय मालक असण्यात हे करण्याची आम्हाला संधी दिसते. महान राष्ट्र निर्माण करणाऱ्या गोष्टींकडे लोकांना नेले जावे यासाठी आम्ही वचनबद्ध आहोत.
(प्रसाद जोशी यांचे इनपुट्ससह)
आयडिया क्रिएटर्स
नोकरी ग्राहक नव्हे, नोकरी निर्माते व्हा. चारित्र्य निर्माण करणारी, मानसिक बळ देणारी शिक्षण व्यवस्था निर्मिती करा, ज्यामुळे व्यक्ती स्वतःच्या पायावर उभी राहू शकेल.
शिवाजी महाराजांच्या कथेने प्रभावित झालो, ज्यामुळे सर्वांच्या भल्यासाठी कठोर परिश्रम करण्याची तीव्र इच्छा निर्माण झाली. मानवी परिवर्तनाबाबतची माझी आवड यामुळे बदलली नाही.
सकाळ समूहातर्फे सन २०१९ मध्ये परभणी युथ आयकॉन घोषित, प्रकाशित अंक डाऊनलोड लिंक..
लोकमत समूहातर्फे महाराष्ट्र रत्न अवार्डी निवड पत्र
२०२५ जून मध्ये लोकमत समूहातर्फे महाराष्ट्रातील प्रेरणादायी राजकीय नेतृत्व म्हणून समीर यांची निवड झाली, परंतु अपरिहार्य कारणांमुळे पुरस्कार प्रक्रिया पूर्ण होऊ शकली नाही, त्यामुळे लंडन येथे ऑगस्ट २०२५ मधील कार्यक्रमात पुरस्कार स्वीकारण्यासाठी जाणे शक्य झाले नाही. आमदार राजेश विटेकर, आमदार राहुल पाटील यांना पुरस्कार मिळाला. या निवडीचे हे पत्र..!!