गणेशराव दुधगावकर परिवाराबाबत खास गोष्टी..
अध्यात्मिक विशिष्टता: शुभाशीर्वाद लाभलेले हिंदू कुटुंब
दुधगावकर कुटुंबाची अध्यात्मिक विशिष्टता हिंदू परंपरेच्या गहन आशीर्वादांनी समृद्ध आहे, जी केवळ वैयक्तिक भक्तीची नाही तर सामाजिक आणि प्रादेशिक प्रगतीची प्रेरणा ठरली आहे. श्री क्षेत्र जगन्नाथ पुरी येथील पूर्वाम्नाय श्री गोवर्धन पीठाचे पीठाधीश्वर पूज्यपाद जगद्गुरु शंकराचार्य स्वामी निश्चलानंद सरस्वतीजी महाराज हे जगातील चार प्रमुख शंकराचार्य पीठांपैकी एकाचे प्रमुख आहेत, ज्यांची १९९२ पासूनची नियुक्ती ही अद्वैत वेदांत परंपरेच्या संरक्षणाची जबाबदारी सांभाळते.
श्री गणेशराव नागोराव दुधगावकर यांच्या नम्र विनंतीला मान देऊन अनेक दशकांच्या खंडानंतर त्यांनी २०१८ मध्ये परभणी येथे भेट दिली, जी कुटुंबाच्या चारित्र्य-संपन्न राजकीय आणि सामाजिक योगदानाचे प्रत्यक्ष साक्षीकरण आहे. हा एक दुर्मीळ भाग्यशाली क्षण होता, ज्या शुभ आशीर्वादाने कुटुंबाला अध्यात्मिक ऊर्जा प्राप्त झाली, ज्यामुळे मराठवाडा आणि महाराष्ट्राच्या विकासात दुधगावकर कुटुंबाने नितीमत्ता जपतच महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावत राहावी हा विचार दृढ झाला.
सन 1909
शिर्डीचे साईबाबा फक्त पाच परिवारांकडून भिक्षा मागत असत. त्यातील पहिला परिवार म्हणजे श्री. वामनराव गोंदकर परिवार. अशा पद्धतीने श्री साई बाबांचा आशिर्वाद मिळविणाऱ्या भाग्यवान परिवारा-सोबत ऋणानुबंध जुळविण्याचे भाग्य दुधगांवकर परिवाराला लाभले.
सन 1695
पंढरपूरचे श्री विठ्ठल भगवान हे भगवान विष्णुचे अवतार तसेच महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत मानले जातात. औरंगजेबाच्या आक्रमणाच्या काळात पंढरपूरच्या विठ्ठल मूर्तीचे सूर्याजीराव घाटगे पाटील यांनी 4 वर्ष, 11 दिवस (2) ऑक्टोबर 1695 ते 11 ऑक्टोबर 1699) अत्यंत शौर्याने व पवित्रतेने संरक्षण केले.
हे महान कार्य करणाऱ्या घाटगे पाटील परिवाराच्या सदस्य समीरच्या मामी आहेत. या परिसरात प्रसिद्ध असणाऱ्या 4 परिवारांपैकी एक म्हणजे देगांवकर घाटगे पाटील परिवार आहे.
इतरांनी सत्ता गाजवली, दुधगावकरांनी विश्वास कमावला.
अडथळ्यांना संधीत बदलणारी मराठवाड्याची प्रगती.
काल्पनिक यश नाही, 125+ वर्षांचा सातत्यपूर्ण वारसा.
इतरांनी सत्ता गाजवली, दुधगावकरांनी विश्वास कमावला.
मराठवाड्याचे कर्मवीर गणेशराव दुधगावकर कारकीर्द
- सन 1965
- राजकीय जीवनाची पायाभरणी करणारे जनरल सेक्रेटरी पद, श्री शिवाजी महाविद्यालय, परभणी
- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठात विद्यार्थी संघटना, सिनेट कार्यकारी मंडळ सदस्य
- मराठवाडा कृषी विद्यापीठ कार्यकारी मंडळ सदस्य
- प्रमुख पाहूणे, मराठवाडा पातळीवर संत जनाबाई साहित्य संमेलन, गंगाखेड त्यावेळेस आराखड्याबाबत बापूसाहेब ताडकन म्हणाले, "अरे एवढ्या रकमेनं काय होतय ? जरा मोठा आराखडा करा आणि एक दिवसीय नाही आपण दोन दिवसाचे शानदार भव्य साहित्य संमेलन घेऊ."
- सन 1955
- पासून परभणी जिल्हा परिषदमध्ये एक महत्त्वपूर्ण गट
- सन 1980 चे आमदार (काँग्रेस)
- वसमत विधानसभा मतदारसंघ, जिल्हा हिंगोली (जुना जिल्हा परभणी)
- सन 1983 राज्यमंत्री (स्वतंत्र कार्यभार)
- रोजगार हमी योजना (स्वतंत्र कार्यभार), रोहयो जनक माजी विधानसभा अध्यक्ष वि. स. पागे यांच्याकडून रोहयो विभागाच्या कार्यासाठी प्रशंसा कमावलेले मंत्री.
- राज्यमंत्री तंत्रशिक्षण, सेवायोजना खाते, महाराष्ट्र
- मा.ना. श्री. वसंतदादा पाटील, मुख्यमंत्री व मा.ना. श्री. रामराव आदिक, उपमुख्यमंत्री यांचे मंत्रिमंडळ
- अमरावती आणि बुलढाणा दोन्ही जिल्ह्यांचे पालकमंत्री
- याच मंत्रिमंडळात अब्दुल अझीम यांना मंत्री करण्यात खारीचा वाटा
- मधु दंडवते म्हणायचे की, “गणेश दुधगांवकर सारखा निर्लोभी मंत्री कसा असू शकतो आजच्या काळात??”
- सन 1985 चे आमदार (काँग्रेस)
- जिंतूर विधानसभा मतदारसंघ जि. परभणी
- 15 व्या लोकसभा सदस्य (सन 2009-2014) (शिवसेना)
- केंद्र सरकारच्या कोळसे, खाण आणि पोलाद या स्थायी समितीचे सदस्य
- संसदीय कामकाजात सर्वाधिक उपस्थितीचा विक्रम
- अनेक समाजातील कार्यकर्त्यांना आमदार बनविणारे नेतृत्व
- निधी अभावी रखडलेले पाथरी आणि पूर्णा सहकारी साखर कारखाने सुरु केले.
- संस्थापक, 1989 स्थापित नृसिंह सहकारी साखर कारखाना, लोहगाव
- संस्थापक/अध्यक्ष-PAFFCO खत कारखाना जिंतूर सन 1989 ते 2001
- चेअरमन, म.रा.स. मार्केटिंग फेडरेशन, मुंबई सन 1989
- संचालक, IFFCO नवी दिल्ली सन 1989
- संचालक, नाफेड सन 1987-88
- संचालक, कृषक भारती को.सो. सन 1989
- अध्यक्ष, 1960 स्थापित जिंतूर तालुका सहकारी जिनिंग प्रेसिंग संस्था, जिंतूर
- चेअरमन, ज्ञानोपासक नागरी सहकारी बँक, परभणी
- अध्यक्ष व संचालक, महाराष्ट्र राज्य पणन महासंघ
- अध्यक्ष, 1975 स्थापित जि.स. खरेदी विक्री संघ, परभणी
- संचालक, म.रा.स. मार्केटिंग फेडरेशन, मुंबई सन 1978
- संचालक, दुधगाव वि.का.से.स.सो. ता. जिंतूर
माजी मंत्री, माजी खासदार श्री गणेशराव नागोराव दुधगांवकर यांनी सत्कार्याने महाराष्ट्राचे राजकारण गाजवले म्हणजे नेमके काय? माजी आमदार विलास बापू खरात यांच्या शब्दांत….
गणेशरावांनी अडथळ्यांना संधीत बदलत मराठवाड्याची/महाराष्ट्राची प्रगती साधली
गणेशराव दूधगांवकर, विलासराव देशमुख, शरद पवार योगदान तुलनात्मक तक्ता: (1971–2024)
| मापदंड | गणेशराव दूधगांवकर | विलासराव देशमुख | शरद पवार |
|---|---|---|---|
| गुण (10 पैकी) | 8.5 | 6.5 | 8.5 |
| एकूण मूल्यांकन | मराठवाडा केंद्रित उच्च प्रभाव (कृषी, तांत्रिक शिक्षण, उद्योग) | राज्यव्यापी पायाभूत सुविधा, शिक्षण, परंतु मराठवाडा प्रभाव मर्यादित. | राज्यव्यापी व्यापक प्रभाव (कृषी, उद्योग, पायाभूत सुविधा, शिक्षण), विशेषतः पुणे व बारामतीमध्ये योगदान. |
| उलाढालीत योगदान (₹ कोटी) | साधारण ₹7,00,000–12,00,000 | साधारण ₹80,000–1,20,000 | साधारण ₹2,00,000–4,00,000 |
| तपशील |
- वसंतराव नाईक कृषी विद्यापीठ: ₹80,000–1,20,000 कोटी (कृषी उत्पादकता). - अमरावती संस्था: ₹15,000–30,000 कोटी (शिक्षण, प्रशासकीय संस्था). - पैठण-नांदेड महामार्ग: ₹8,000–15,000 कोटी (व्यापारासाठी जोडणी). - पूर्णा-पाथरी साखर कारखाने: ₹20,000–40,000 कोटी (सहकारी क्षेत्र). - IGTR, MCED, CEDT, CIPET: ₹10,000–20,000 कोटी (तांत्रिक प्रशिक्षण). - MGM व इतर संस्था: ₹7,00,000–12,00,000 कोटी (MGM मध्ये 2 लाख विद्यार्थी, शुल्क, संशोधन, उद्योग सहकार्य). - बजाज ऑटो वाळूज: ₹5,00,000–7,50,000 कोटी (औद्योगिक उलाढाल, कर: ₹50,000–75,000 कोटी). मराठवाडा केंद्रित, ओव्हरलॅप समायोजित. |
- मंजरा ट्रस्ट व मित्रमंडल: ₹40,000–60,000 कोटी (शिक्षण, सामाजिक उपक्रम). - राज्यव्यापी पायाभूत सुविधा: ₹30,000–50,000 कोटी (ईस्टर्न फ्रीवे, मुंबई पूर व्यवस्थापन). - ग्रामीण विकास: ₹10,000–15,000 कोटी (सहकारी बँक, ग्रामीण प्रकल्प). मराठवाडा-विशिष्ट प्रभाव मर्यादित |
- कृषी विकास: ₹50,000–1,00,000 कोटी (सिंचन प्रकल्प, साखर सहकारी). - औद्योगिक वाढ: ₹1,00,000–2,00,000 कोटी (पुणे जिल्हा उद्योग, उत्पादन, निर्यात प्रोत्साहन). - बारामती औद्योगिक वाढ: ₹20,000–50,000 कोटी (MIDC, कृषी-उद्योग). - राज्यव्यापी उपक्रम: ₹30,000–1,50,000 कोटी (पायाभूत सुविधा, शिक्षण, ग्रामीण योजना). महाराष्ट्रव्यापी प्रभाव. |
| नोकरी निर्माण | साधारण 60,00,000–1,50,00,000 | साधारण 4,00,000–12,00,000 | साधारण 15,00,000–30,00,000 |
| तपशील | - वसंतराव नाईक कृषी विद्यापीठ: 10,00,000–20,00,000 (कृषी, संलग्न क्षेत्र). - अमरावती संस्था: 1,50,000–3,50,000 (शिक्षण, प्रशासन). - महामार्ग: 50,000–1,00,000 (बांधकाम, व्यापार). - साखर कारखाने: 75,000–1,80,000 (थेट, अप्रत्यक्ष). - IGTR, MCED, CEDT, CIPET: 50,000–1,20,000 (तांत्रिक प्रशिक्षण). - MGM व इतर संस्था: 29,00,000–50,00,000 (MGM: 1,40,000–1,60,000, इतर: 4,00,000–7,00,000, ITI: 24,00,000–42,00,000). - बजाज ऑटो वाळूज: 15,00,000–25,00,000 (थेट: 10,000–20,000, अप्रत्यक्ष: 14,90,000–24,80,000). ओव्हरलॅप समायोजित. |
- मंजरा चॅरिटेबल ट्रस्ट व मराठवाडा मित्रमंडल: 1,80,000–5,50,000 (शिक्षण, सामाजिक). - राज्यव्यापी उपक्रम: 1,40,000–4,50,000 (ग्रामीण विकास, सहकारी). - मुंबई पायाभूत सुविधा: 80,000–2,00,000 (बांधकाम, शहरी). मराठवाडा-विशिष्ट नोकऱ्या मर्यादित. |
- कृषी क्षेत्र: 5,00,000–10,00,000 (शेती, सहकारी). - औद्योगिक क्षेत्र: 5,00,000–10,00,000 (पुणे जिल्हा उद्योग, उत्पादन). - बारामती औद्योगिक वाढ: 1,00,000–2,50,000 (MIDC, कृषी-उद्योग). - राज्यव्यापी कार्यक्रम: 4,00,000–7,50,000 (शिक्षण, पायाभूत सुविधा प्रकल्प). राज्यव्यापी रोजगार निर्मितीवर भर. |
| उद्योजक निर्माण | साधारण 50,000–1,80,000 | साधारण 45,000–1,30,000 | साधारण 1,50,000–3,50,000 |
| तपशील |
- वसंतराव नाईक कृषी विद्यापीठ: 10,000–30,000 (कृषी स्टार्टअप). - अमरावती संस्था: 15,000–35,000 (शिक्षण, प्रशासन). - महामार्ग: 2,000–10,000 (लहान व्यवसाय). - साखर कारखाने: 5,000–15,000 (सहकारी उद्योजक). - IGTR, MCED, CEDT, CIPET: 10,000–30,000 (तांत्रिक स्टार्टअप). - MGM व इतर संस्था: 5 0,000–1,80,000 (MGM: 2,000–4,000, इतर: 3,000–10,000, ITI: 48,000–1,68,000). |
- मंजरा चॅरिटेबल ट्रस्ट व मराठवाडा मित्रमंडल: 25,000–70,000 (शिक्षण, सामाजिक स्टार्टअप). - सहकारी क्षेत्र: 10,000–40,000 (ग्रामीण उद्योजक). - सांस्कृतिक व शहरी उपक्रम: 10,000–20,000 (कला, लहान व्यवसाय). |
- कृषी सहकारी: 50,000–1,00,000 (शेतकरी-नेतृत्व उद्यम). - औद्योगिक सहाय्य: 50,000–1,00,000 (पुणे/बारामती MSME, निर्यात). - शैक्षणिक उपक्रम: 50,000–1,50,000 (कौशल्य-आधारित स्टार्टअप). राज्यव्यापी उद्योजकता परिसंस्थेवर भर. |
| पायाभूत सुविधा विकास | उच्च (8/10) | मध्यम-उच्च (7/10) | उच्च (9/10) |
| तपशील |
- पैठण-नांदेड महामार्ग: ₹8,000–15,000 कोटी. - अमरावती संस्था: विद्यापीठ, नगरपालिका. - जायकवाडी, माजलगाव, विष्णुपुरी, निम्न दुधना, वाकडी धरणे पूर्णत्व: सिंचन. - रेल्वे दुहेरीकरण: परळी-बीड-नगर रेल्वे मार्ग मंजूर व्हावा म्हणून पाठपुरावा.. - बजाज ऑटो वाळूज: औद्योगिक वाढ. मराठवाडा जोडणीवर लक्ष. |
- ईस्टर्न फ्रीवे: मुंबई विकास. - पूर व्यवस्थापन: शहरी सुरक्षितता. - रस्ते व पाणीपुरवठा: सुधारणा. मराठवाडा-विशिष्ट प्रकल्प मर्यादित. |
- सिंचन प्रकल्प: कोयना धरण. - महामार्ग: राज्यव्यापी जोडणी. - औद्योगिक वसाहती: पुणे MIDC, बारामती MIDC. - शैक्षणिक संस्था: विद्यापीठे, महाविद्यालये. राज्यव्यापी विकास. |
| सामाजिक प्रभाव | उच्च (8/10) | मध्यम (6/10) | उच्च (9/10) |
| तपशील |
- कृषी विद्यापीठाने शेतकरी उत्पन्न 15–20% वाढवले. - साखर कारखान्यांनी 40,000–80,000 शेतकऱ्यांना पाठिंबा. - महामार्गाने बाजारपेठ प्रवेश सुधारला. - अमरावती संस्थांनी शिक्षण, सुरक्षितता वाढवली. - बजाज ऑटोने औद्योगिक समृद्धी वाढवली. - मराठवाड्याच्या उपेक्षित समुदायांवर लक्ष. |
- शिक्षण प्रोत्साहन (मंजरा ट्रस्ट). - सांस्कृतिक उपक्रम (कलाकार पेन्शन). - सहकाराद्वारे ग्रामीण विकास (सहकारी). शेतकरी आत्महत्या व मराठवाडा -विशिष्ट सामाजिक कार्यक्रमांची उपेक्षा. |
- शेतकरी कल्याण (सहकारी, सिंचन). - शिक्षण (विद्यापीठ विकास). - ग्रामीण उन्नती (पायाभूत सुविधा, योजना). - पुणे व बारामतीच्या कृषी समुदायांवर मोठा प्रभाव. |
| प्रशासकीय कार्यक्षमता | मध्यम-उच्च (7/10) | मध्यम (5/10) | उच्च (9/10) |
| तपशील |
- अमरावती संस्थांची जलद अंमलबजावणी (1983–1985). - साखर कारखाना निधी, महामार्ग व बजाज ऑटो. - मुख्यमंत्री पद नसले तरी बहुतांश महाराष्ट्रात प्रभाव. |
- दोन मुख्यमंत्री कालावधी (1999–2003, 2004–2008). - गटबाजी, 26/11 हाताळणी, भू-संपत्ती घोटाळे (आदर्श, व्हिसलिंग वुड्स) यांसाठी टीका. |
- मुख्यमंत्री पदावर प्रभावी प्रशासन (1978–1980, 1988–1991, 1993–1995). - गटबंधन व्यवस्थापन, धोरण अंमलबजावणी. - औद्योगिक व कृषी विकासासाठी रणनीतीक दृष्टिकोन. |
| एकूण मूल्यांकन | मराठवाडा केंद्रित उच्च प्रभाव (कृषी, तांत्रिक शिक्षण, उद्योग). | राज्यव्यापी पायाभूत सुविधा, शिक्षण, परंतु मराठवाडा प्रभाव मर्यादित. | राज्यव्यापी व्यापक प्रभाव (कृषी, उद्योग, पायाभूत सुविधा, शिक्षण), विशेषतः पुणे व बारामतीमध्ये योगदान. |
| गुण (10 पैकी) | 8.5 | 6.5 | 8.5 |
यापूर्वी नमूद केलेल्या योगदानांव्यतिरिक्त, शरद पवार यांच्या राजकीय कारकीर्दीत त्यांच्यावर लादण्यात आलेल्या काही टीकांचा उल्लेख करणे उचित ठरेल, ज्या सार्वजनिक चर्चेचा आणि ऐतिहासिक विश्लेषणाचा विषय ठरल्या आहेत.
विशेषतः पवार यांच्यावर 1978 मध्ये 40 आमदारांच्या गटासह पक्षांतर करून मुख्यमंत्री वसंतदादा पाटील यांच्या सरकारला पाडण्याचा कट रचल्याचा आरोप आहे, ज्याला व्यापकपणे राजकीय विश्वासघात किंवा पाठीत खंजीर खुपसणे असे संबोधले गेले, जरी पवार यांनी याचे समर्थन एक रणनीतीक चाल म्हणून केले आहे, न की बंडखोरी...!!
टीकाकारांनी त्यांच्या दृष्टिकोनाला स्वार्थी असल्याचे वर्णन केले आहे, पक्ष फोडणे, बदलते युती आणि सामूहिक पक्षहितांपेक्षा वैयक्तिक किंवा कौटुंबिक राजकीय लाभांना प्राधान्य देण्याच्या उदाहरणांचा उल्लेख करत, काहींनी त्यांना कृतघ्न आणि सत्तेच्या मागे धावणारे कठोर मनाचे ठरवले आहे
शिवाय, त्यांच्या राजकीय शैलीवर अप्रत्याशितपणाबद्दल टीका झाली आहे, ज्यामुळे गटबाजी आणि संधिसाधू युतींसारख्या अनैतिक पद्धतींना प्रोत्साहन मिळाले, ज्यामुळे महाराष्ट्राच्या प्रशासनात अस्थिरता निर्माण झाली.
1993 च्या मुंबई बॉम्बस्फोटांबाबत, तत्कालीन मुख्यमंत्री असलेल्या पवार यांनी संभाव्य सांप्रदायिक दंगली टाळण्यासाठी मुस्लिम-बहुल क्षेत्रात तेरावा स्फोट झाल्याची खोटी माहिती जाणीवपूर्वक पसरवल्याचे कबूल केले, हा निर्णय त्यांनी नंतर शांतता राखण्यासाठी आवश्यक असल्याचे समर्थन केले, परंतु यामुळे संकट व्यवस्थापनातील नैतिक त्रुटींचा आरोप झाला.
हे घटक जरी एका जटिल वारशाचा भाग असला तरी, काही निरीक्षकांचा असा युक्तिवाद आहे की यामुळे पक्षांतर, संधिसाधूपणा आणि अस्थिरता सामान्य करून महाराष्ट्राच्या राजकीय संस्कृतीचा ऱ्हास झाला असावा, ज्यामुळे संस्थांवरील विश्वास कमी होऊन अधिक विखंडित आणि विरोधी राजकीय वातावरणाला प्रोत्साहन मिळाले आहे.
अश्या १९७५ ते २००० या काळातील राजकीय वातावरणात गणेशराव दुधगावकर यांची अजोड नितीमत्ता उठून दिसते.
समजून घेतलेच लाहिजे अश्या विकासपुरुष गणेशराव दुधगावकर यांनी लक्ष घातलेल्या विकास-प्रकल्पांबाबत…..
१९९० मध्ये हे प्रकल्प मंजुरीपर्यंत गेले होते. त्यातील हाजिरा प्रकल्प तर गणेशराव यांनी २०१२ मध्ये खासदार म्हणून पुन्हा रुळावर आणलाच पण देवगिरी इलेक्ट्रॉनिक्स व्हॅली (अमेरिकेच्या सिलिकॉन व्हॅली पाठोपाठ लागलीच भारतात नियोजन झालेली) मागे पडली. गणेशराव यांना मागे पाडण्याची कारस्थाने करणाऱ्या बोर्डीकर, वरपूडकर यांच्यामुळे अर्ध्या राज्याची एक पिढी मागे पडली, बर्बाद झाली… नुसतेच पदावर गेले, गुरु गणेशराव दुधगावकर यांचे विकासप्रकल्प पूर्ण नाही केले.
जर विकास करायचा दम नव्हता तर नव्हतं जायचं ना पदावर. (सतेज पाटील यांचा गाजलेला वाक्यप्रयोग..!!😊)
- हाजिरा-नांदेड-नागपूर गॅस पाईपलाइन प्रकल्प हा मराठवाडा विकास मंडळाने 1990 साली सुचविलेला एक परिवर्तनकारी उपक्रम होत
- इंजिनिअर्स इंडिया लि. भारत सरकारच्या मार्गदर्शनाखाली, हाजिरा (सुरत, गुजरात) पासून- बुलढाणा - जिंतूर ते नागपूरपर्यंत विस्तारणारी PNG नैसर्गिक वायू वाहिनीची जाळी तयार करण्याचा अहवाल सादर केला होता, ज्यात नांदेड, उस्मानाबाद, औरंगाबाद (पैठणमार्गे), अहमदनगर आणि जिंतूर अशा शाखा समाविष्ट होत्या.
- या प्रकल्पामुळे खत कारखाने, C2-C3 क्रॅकर्स (2.25 लाख कोटी ते 7.50 लाख कोटी रुपये), घरगुती गॅस (2.25 लाख कोटी ते 6 लाख कोटी रुपये), वीज निर्मिती केंद्रे आणि स्पॉंज आयर्न उद्योगांसारखे प्रकल्प उभारून मागास भागाच्या आर्थिक प्रगतीस चालना मिळेल, अशी अपेक्षा होती.
- विकासपुरुष माजी मंत्री गणेशराव दुधगावकर, मराठवाडा विकास महामंडळ MDC अध्यक्ष आमदार रायभान जाधव, सुभाष सूर्यवंशी (तत्कालीन MDC अधिकारी, जे पुढे कार्यकारी संचालक म्हणून निवृत्त झाले) यांनी माजी मुख्यमंत्री प्लान्निंग कमिशन प्रमुख शंकरराव चव्हाण यांच्या मदतीने सुरुवातीला सगळे प्रयत्न केले होते पण पुढे त्याची अंमलबजावणी थांबली.
- 1992 ते 2022 ह्या 30 वर्षे रद्द राहिलेल्या हजीरा-मराठवाडा-विदर्भ-परदीप PNG पाइपलाइनमुळे महाराष्ट्राच्या अर्ध्या भागाचे औद्योगिकीकरण होऊ शकले असते, ज्यामुळे 1999 ते 2024 या कालावधीत सुमारे 37.5 लाख ते 1 कोटी रोजगार आणि 15 लाख कोटी ते 31.5 लाख कोटी रुपयांचा आर्थिक प्रभाव निर्माण होऊ शकला असता.
- यामध्ये स्वस्त इंधन (75,000 कोटी ते 1.50 लाख कोटी रुपयांची बचत), C2-C3 क्रॅकर्स (2.25 लाख कोटी ते 7.50 लाख कोटी रुपये), घरगुती गॅस (2.25 लाख कोटी ते 6 लाख कोटी रुपये) आणि खत कारखाने (1.50 लाख कोटी रुपये) यांचा समावेश आहे.
- मराठवाडा/विदर्भातील सातत्यपूर्ण अविकास आणि प्रणालीगत अडचणी (उदा., जमीन, पायाभूत सुविधांचा अभाव) यामुळे ही संभाव्यता मर्यादित राहिली, ज्यामुळे पाइपलाइनचे परिवर्तनात्मक परंतु अपूर्ण राहिलेले वचन अधोरेखित होते.
- परंतु, तत्कालीन मराठवाडा – विदर्भातील नेत्यांच्या उदासिनतेच्या आणि संकुचित दृष्टिकोनामुळे हा प्रकल्प केंद्र सरकारकडे पाठपुरावा न झाल्याने अपयशी ठरला. १९९०च्या दरम्यान झालेल्या केंद्र सरकारच्या सत्ता बदलांमध्ये हा अर्ध्या महाराष्ट्राचे औद्योगिकरण करू शकणारा प्रकल्प मागे पडला.
- देवगिरी इलेक्ट्रॉनिक्स व्हॅली हा दुसरा महत्वाकांक्षी प्रस्ताव होता, जो अमेरिकेतील सिलिकॉन व्हॅलीच्या धर्तीवर खुलताबाद परिसरात तंत्रज्ञान केंद्र उभारण्यासाठी सुचविण्यात आला होता.
- या योजनेत 100 ते 125 एकर जमीन संपादन करून, कॉमनवेल्थ सायन्स कौन्सिल, लंडन यांच्या सहकार्याने पहिल्या टप्प्यात कॅड/कॅम केंद्र उभारण्याचा विचार होता, तसेच हवाई वाहतूक, शाळा आणि मनोरंजन सुविधांचा समावेश होता.
- मराठवाडा विकास मंडळाने जमिनीचे सर्वेक्षण पूर्ण केले होते, परंतु स्थानिक नेते आणि राज्य सरकारने पुढील कार्यवाही न केल्याने हा प्रकल्पही हातचा गेला. तत्कालीन नेत्यांच्या संकुचित दृष्टिकोनामुळे या तंत्रज्ञान केंद्राच्या संधीचा लाभ मराठवाड्याला मिळू शकला नाही.
या उदासिनतेचा परिणाम सर्वोच्च पातळीवर दिसला, कारण औरंगाबाद येथील नोव्हेंबर 1991 च्या मंत्रिमंडळ बैठकीत या दोन्ही प्रकल्पांवर चर्चा झाली नाही. 8 व्या पंचवार्षिक योजनेत गॅस पाईपलाइनला राष्ट्रीय जाळीत समाविष्ट करण्याचा प्रस्ताव होता, परंतु महाराष्ट्र प्रशासन आणि राजकीय नेत्यांनी त्यासाठी आग्रह धरणे टाळले. गणेशराव यांनी सुरुवातीला प्रयत्न केले असले तरी सातत्याचा अभाव असल्याने गॅस पाईपलाइन आणि देवगिरी इलेक्ट्रॉनिक्स व्हॅली या दोन्ही प्रकल्प गमावले गेले, ज्यामुळे मराठवाड्याच्या विकासाला मोठा फटका बसला.
केंद्र सरकारने मार्च 2022 मध्ये बुलढाणा – औरंगाबाद – अहमदनगर टप्प्याचे उद्घाटन केले. 4000 कोटी रुपयांची गुंतवणूक असलेला हा टप्पा आहे. 1990 मध्ये मंजूर केलेला पूर्ण प्रकल्प 15,000 करोड रुपयांचा होता.
खालील तक्ता हाजिरा-नांदेड-नागपूर PNG पाईपलाइन आणि देवगिरी इलेक्ट्रॉनिक्स व्हॅली या प्रकल्पांच्या गमावलेल्या संधींचा सारांश देते, ज्यामध्ये नोकरी निर्मिती, उद्योजक निर्मिती आणि औरंगाबाद शहराच्या एकूण वाढीचा अंदाज येतो. हे अंदाज 1999 ते 2024 या कालावधीसाठी आहेत.
या अंदाजात गॅस पाईपलाइनचा डेटा पूर्वीच्या माहितीवर आधारित आहे, तर देवगिरी इलेक्ट्रॉनिक्स व्हॅलीचा अंदाज सिलिकॉन व्हॅलीच्या तुलनेत मराठवाड्याच्या संदर्भानुसार केला आहे. या प्रकल्पांमुळे औरंगाबादला मोठ्या प्रमाणात औद्योगिक आणि तांत्रिक केंद्र म्हणून विकसित होण्याची संधी होती, जी तत्कालीन नेत्यांच्या उदासिनतेमुळे गमावली गेली.
| बाब | हाजिरा-नांदेड-नागपूर PNG पाईपलाइन | देवगिरी इलेक्ट्रॉनिक्स व्हॅली | एकत्रित गमावलेली संधी |
|---|---|---|---|
| नोकरी निर्मिती (लाख) | 37.5 ते 100 | 5 ते 15 | 42.5 ते 115 |
| उद्योजक निर्मिती (हजार) | 10 ते 25 | 5 ते 10 | 15 ते 35 |
| शहराची वाढ (GDP योगदान, लाख कोटी INR) | 15 ते 31.5 | 5 ते 15 | 20 ते 46.5 |
| प्रभावित औद्योगिक क्षेत्रे | प्रभावित औद्योगिक क्षेत्रे | माहिती तंत्रज्ञान, इलेक्ट्रॉनिक्स, R&D | बहु-क्षेत्रीय औद्योगिकीकरण |
| पायाभूत सुविधा विकास | गॅस जाळी, औद्योगिक क्षेत्रे... | तंत्रज्ञान पार्क, विमानतळ | सर्वसमावेशक शहरी पायाभूत |
| लोकसंख्या वाढ प्रभाव (%) | 10 ते 20 | 5 ते 10 | 15 ते 30 |
| बाब | हाजिरा-नांदेड-नागपूर PNG पाईपलाइन | देवगिरी इलेक्ट्रॉनिक्स व्हॅली | एकत्रित गमावलेली संधी |
|---|---|---|---|
| नोकरी निर्मिती (लाख) | 37.5 ते 100 | 5 ते 15 | 42.5 ते 115 |
| उद्योजक निर्मिती (हजार) | 10 ते 25 | 5 ते 10 | 15 ते 35 |
| शहराची वाढ (GDP योगदान, लाख कोटी INR) | 15 ते 31.5 | 5 ते 15 | 20 ते 46.5 |
| प्रभावित औद्योगिक क्षेत्रे | प्रभावित औद्योगिक क्षेत्रे | माहिती तंत्रज्ञान, इलेक्ट्रॉनिक्स, R&D | बहु-क्षेत्रीय औद्योगिकीकरण |
| पायाभूत सुविधा विकास | गॅस जाळी, औद्योगिक क्षेत्रे... | तंत्रज्ञान पार्क, विमानतळ | सर्वसमावेशक शहरी पायाभूत |
| लोकसंख्या वाढ प्रभाव (%) | 10 ते 20 | 5 ते 10 | 15 ते 30 |
| मापदंड | प्रारंभिक प्रभाव (2022 पासूनच्या सुरुवातीनंतर चा अंदाज) अंदाजे 6000–9000 |
|---|---|
| तपशील | तपशील बुलढाणा-औरंगाबाद-अहमदनगर लेग (अंदाजे ₹4000 कोटी मार्च 2022) ने अंदाजे ₹2000–3000 कोटी वार्षिक उलाढाल निर्माण केली, प्रामुख्याने औद्योगिक आणि घरगुती गॅस पुरवठ्याद्वारे. |
| रोजगार निर्मिती | अंदाजे 30000–60000 |
| तपशील | 2022–2024 मध्ये अंदाजे 10000–20000 थेट आणि अंदाजे 20000–40000 अप्रत्यक्ष रोजगार, प्रामुख्याने बांधकाम आणि प्रारंभिक गॅस पुरवठ्याद्वारे. |
| उद्योजक निर्मिती | अंदाजे 6000–15000 |
| तपशील | 2022–2024 मध्ये अंदाजे 2000–5000 उद्योजक, विशेषतः लहान-मध्यम गॅस आणि प्लास्टिक उद्योगांत. |
| मापदंड | प्रारंभिक प्रभाव (2022 पासूनच्या सुरुवातीनंतर चा अंदाज) अंदाजे 6,000–9,000 |
|---|---|
| तपशील | तपशील बुलढाणा-औरंगाबाद-अहमदनगर लेग (अंदाजे ₹4,000 कोटी, मार्च 2022) ने अंदाजे ₹2,000–3,000 कोटी वार्षिक उलाढाल निर्माण केली, प्रामुख्याने औद्योगिक आणि घरगुती गॅस पुरवठ्याद्वारे. |
| रोजगार निर्मिती | अंदाजे 30,000–60,000 |
| तपशील | 2022–2024 मध्ये अंदाजे 10,000–20,000 थेट आणि अंदाजे 20,000–40,000 अप्रत्यक्ष रोजगार, प्रामुख्याने बांधकाम आणि प्रारंभिक गॅस पुरवठ्याद्वारे. |
| उद्योजक निर्मिती | अंदाजे 6,000–15,000 |
| तपशील | 2022–2024 मध्ये अंदाजे 2,000–5,000 उद्योजक, विशेषतः लहान-मध्यम गॅस आणि प्लास्टिक उद्योगांत. |
या उदासिनतेचा परिणाम सर्वोच्च पातळीवर दिसला, कारण औरंगाबाद येथील नोव्हेंबर 1991 च्या मंत्रिमंडळ बैठकीत या दोन्ही प्रकल्पांवर चर्चा झाली नाही. 8 व्या पंचवार्षिक योजनेत गॅस पाईपलाइनला राष्ट्रीय जाळीत समाविष्ट करण्याचा प्रस्ताव होता, परंतु महाराष्ट्र प्रशासन आणि राजकीय नेत्यांनी त्यासाठी आग्रह धरणे टाळले. गणेशराव यांनी सुरुवातीला प्रयत्न केले असले तरी सातत्याचा अभाव असल्याने गॅस पाईपलाइन आणि देवगिरी इलेक्ट्रॉनिक्स व्हॅली या दोन्ही प्रकल्प गमावले गेले, ज्यामुळे मराठवाड्याच्या विकासाला मोठा फटका बसला.
काल्पनिक यश नाही, 125+ वर्षांचा सातत्यपूर्ण वारसा
आधी उल्लेख आल्यासारखे पण थोडे विस्तृत
या नैतिक नागोराव ज्ञानोबाराव दुधगावकर (शिंदेशाही-राऊत) वंशाची पुढील पिढी म्हणजे निर्व्यसनी, श्रीमद-भगवद-गीता अभ्यासक, उच्च-शिक्षित नेता समीर दुधगावकर. भारतातील नावाजलेल्या राजकारण्यांच्या परदेशात शिक्षण घेतलेल्या संततीच्या यादीत समीर गणेशराव दुधगावकर यांनी देशात पहिल्या 15 मध्ये आणि महाराष्ट्रात पहिल्या पाच मध्ये नाव मिळवले आहे, ते हि विद्यापीठांच्या क्रमवारीवर, अभ्यासक्रमांच्या काठिण्यावर आधारित राजकारण्यांच्या परदेशात शिकलेल्या संततींच्या यादीत..
समीर यांचे सामाजिक कार्य परभणी आणि त्यापलीकडे मूल्याधारित परिवर्तनासाठी एक आदर्श ठरले आहे, ज्याचा परिणाम 100,000+ गावकऱ्यांवर, लाखो शेतकऱ्यांवर आणि तरुणांवर झाला आहे, आर्थिक लाभांमध्ये कोट्यवधी रुपयांचा समावेश आहे.
उदा. ₹410 कोटी पीक विमा मिळवून देणे, ₹28 कोटी मंदिर निधी, समीर उपाध्यक्ष असतांना महाराष्ट्र चेंबर यांनी सुचविलेली महाराष्ट्र सरकारद्वारे घोषित राज्याच्या शेतकऱ्यांसाठीच्या सौर कृषी-पंप योजनेत ₹50,000 कोटींहून अधिक गुंतवणूक, तसेच CGTMSE संबंधित धोरण बदल ज्यामुळे छोट्या शहरांमध्ये वाढणारे कर्ज वाटप.
प्रस्तावित संकल्पनांपैकी खालील दोन संकल्पना गाजल्या आहेत.
6-लेन महामार्गांच्या पहिल्या मार्गिका जड वाहनांना बंद करून पहिल्या वर्षात लागणाऱ्या ₹ 100 कोटीच्या प्रकल्प खर्चाच्या >१,००० पट लाभ देणारी योजना जिचा १० वर्षांत एकूण लाभ: ₹४.६५ लाख कोटी आणि अपघातातून दहा हजार पेक्षा जास्ती जीव वाचवले जाणे.
अमेरिकेत SAMEER अशी नंबर प्लेट घेतलेल्या समीर कडून 10 एप्रिल 2025 पासून अश्या नंबर प्लेट भारतात द्यायला सुरु करून ग्रोक एआय नी अंदाज बांधलेले खालील फायदे होण्यासाठी पाठपुरावा.
कुठलेही संवैधानिक पद नसताना, समीर यांनी केलेल्या कार्यामूळे तसेच राष्ट्रीय स्तरावरील प्रस्तावित योजनांमुळे समीर यांना दूरदृष्टीचे नेता म्हणून स्थान मिळाले आहे, ज्यात होर्डिंग्ज वापर कमी करणे (संभाव्य ₹11,859–19,818 कोटी बचत), नोकरी दुप्पट करणे (2 कोटींहून अधिक नोकऱ्या, ₹5–10 लाख कोटी जीडीपी वाढ), महिलांचे लग्नानंतर नाव न बदलण्याचा कायदा बनवणे आणि हिंदू पुरुष-विरोधी कायद्यांमध्ये लैंगिक समानता आणणे अश्या अनेक नवनवीन संकल्पनांचा समावेश आहे.
समीर गणेशराव दुधगावकर यांचा भाजपमधून राजीनामा: एक धाडसी पाऊल
२९ ऑक्टोबर २०२३ रोजी समीर गणेशराव दुधगावकर यांनी भारतीय जनता पक्षाच्या (भाजप) सदस्यत्वाचा धाडसी राजीनामा दिला, या निर्णयामागे दोन प्रमुख कारणे होती:
1. “मराठा आरक्षणाच्या मागणीला योग्य महत्त्व न देणे” हा छत्रपती शिवाजी महाराज, महाराज महादजी शिंदे आणि इतर सगळ्या हिंदुत्वाचे रक्षक यांच्या योगदानाचा अपमान आहे;
2. सरकारची समिती कुणबी प्रमाणपत्र देण्याला साधी प्रशासकीय प्रक्रिया म्हणून दुर्लक्ष करते आहे
3. भ्रष्टाचाराविरुद्ध कारवाईचा दावा करणाऱ्या मोदींच्या नेतृत्वाखाली महाराष्ट्रातील भाजपने गेल्या ४० वर्षांत नागरिकांना लुटणाऱ्या भ्रष्ट नेत्यांना आश्रय दिला. त्यांना आमदार व खासदार बनवले
समीर दुधगावकर यांनी राजीनाम्यात म्हटले की, मराठा मागणीचा अवमान आणि भ्रष्ट नेत्यांना संरक्षण हे अस्वीकार्य आहे; अशा पक्षात राहून स्वतःला ‘अन्यायाविरुद्ध’ लढणारा म्हणणे शक्य नाही.
मोदी सरकार यांचा दुटप्पीपणा उघड करणारा असा हा राजीनामा ठरला. जो पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाला थेट आव्हान ठरला. मराठा समाजाचा अपमान सहन न झाल्याने देण्यात आलेला समीर दुधगावकर यांचा भाजपा सदस्यत्वाचा हा राजीनामा प्रामाणिक राजकारण आणि सामाजिक न्यायासाठी एक प्रेरणादायी कृती ठरत आहे.
श्रीमद्भगवद्गीता तत्त्वांवर आधारित भ्रष्टाचारमुक्त राजकारण आणि जागतिक शांतीच्या स्वप्नांसह, समीर दुधगावकर यांचा नवीन विचार परभणीला शाश्वत विकासाचे मॉडेल बनवण्याचे ध्येय बाळगतो.
| उपक्रम क्षेत्र | प्रभावाचे सारांश | संख्यात्मक प्रभाव |
|---|---|---|
| सौर ऊर्जा धोरण (शेतकरी सौर कृषीपंप योजना) | महाराष्ट्र चेंबर ऑफ कॉमर्सच्या माध्यमातून शेतकरी आत्महत्या रोखण्यासाठी आणि उद्योगांना हजारो कोटी रुपयांची बचत करण्यासाठी प्रस्तावित योजना. ९ वर्षांच्या विलंबानंतर लोकसभा २०२४ नंतर वेग घेतला. | पहिल्या ९ वर्षांत १,८०,००० पंप वितरित; गेल्या ५ महिन्यांत १,६०,००० पंप वितरित; एकूण ३,४०,००० पंप. शेतकऱ्यांना ९५% अनुदानित ऊर्जा उपलब्ध. |
| रोजगार निर्मिती | महाराष्ट्र चेंबर तर्फे मंजूर योजना, त्याद्वारे परभणी लोकसभा निवडणुकीत रोजगार दुप्पट करण्याचे जाहीरनाम्यात व्यक्त. सरकारी २ कोटी आणि खाजगी १० कोटी नोकऱ्या तयार करू शकतील अशा योजनेची शक्यता. साध्या ५ तासांच्या नोकरीच्या वेळेचा वापर व २ शिफ्ट करून नोकऱ्या दुप्पट करण्याची योजना. शेतकरी आणि युवकांसाठी विविध योजना आणि वकिली. | उपलब्ध माहितीनुसार स्पष्ट संख्यात्मक आकडे नाहीत; मात्र सौर योजना आणि उद्योग वकिलीद्वारे अप्रत्यक्ष रोजगार वाढ (उदा. सौर पंप स्थापना आणि देखभाल). |
| उद्योजक विकास | महाराष्ट्र चेंबर उपाध्यक्ष म्हणून उद्योजकता प्रोत्साहन. | उद्योजक विकास: महाराष्ट्र चेंबर उपाध्यक्ष म्हणून उद्योजकता प्रोत्साहन. उपलब्ध माहितीनुसार नवीन उद्योजकांच्या स्पष्ट संख्येचा उल्लेख नाही; मात्र विविध कार्यशाळा आणि योजना द्वारे अप्रत्यक्ष प्रभाव. Magic या मंच निर्मितीमुळे रचनात्मक उभारणीसाठी खारीचे योगदान. |
| विद्यार्थी संपर्क | अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांसाठी उद्योजकता कार्यशाळा (२०१७ पासून). तसेच अध्यात्मिक वक्तृत्व स्पर्धा (उदा. गणेशराव दुधगावकर जागतिक वक्तृत्व स्पर्धा). | उद्योजकता कार्यशाळा: राज्यभरात ४,००० हून अधिक प्रथम वर्ष अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांना संपर्क; वक्तृत्व स्पर्धा: शेकडो विद्यार्थ्यांचा सहभाग. |
| इतर प्रभाव (ग्रामीण विकास आणि अध्यात्मिक नेतृत्व) | शेतकरी कल्याण, युवा उद्योजकता आणि अध्यात्मिक मूल्यांद्वारे सामाजिक एकता. भाजप जिल्हा उपाध्यक्ष म्हणून ग्रामीण विकासावर भर. मराठा समाजाचा भाजपा कडून अपमान झाल्यानंतर भाजपाचा राजीनामा आणि अपक्ष म्हणून कार्यरत. “दल नहीं, दिल देखो” घोषणेचे जनक. | अप्रत्यक्ष प्रभाव: लाखो शेतकरी आणि युवकांना नवीन दिशा; लोकसभा २०२४ मध्ये 'भाजप-मुक्त मराठवाडा' मराठा आंदोलकांनी घडवून आणल्यानंतर तातडीने धोरण बदल करण्यात आले. |
| उपक्रम क्षेत्र | प्रभावाचे सारांश | संख्यात्मक प्रभाव |
|---|---|---|
| सौर ऊर्जा धोरण (शेतकरी सौर कृषीपंप योजना) | महाराष्ट्र चेंबर ऑफ कॉमर्सच्या माध्यमातून शेतकरी आत्महत्या रोखण्यासाठी आणि उद्योगांना हजारो कोटी रुपयांची बचत करण्यासाठी प्रस्तावित योजना. ९ वर्षांच्या विलंबानंतर लोकसभा २०२४ नंतर वेग घेतला. | पहिल्या ९ वर्षांत: १,८०,००० पंप वितरित. - गेल्या ५ महिन्यांत: १,६०,००० पंप वितरित. - एकूण: ३,४०,००० पंप, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना ९५% अनुदानित ऊर्जा उपलब्ध झाली. |
| रोजगार निर्मिती | महाराष्ट्र चेंबर तर्फे मंजूर योजना, त्याद्वारे परभणी लोकसभा निवडणुकीत रोजगार दुप्पट करण्याचे जाहीरनाम्यात व्यक्त. सरकारी 2 करोड आणि खाजगी 10 करोड नौकऱ्या तयार करू शकतील अश्या योजनेची शक्य्यता. साध्या 5 तासाच्या नौकरीच्या वेळेचा आणि 2 शिफ्ट करून नौकऱ्या दुप्पट करण्याची योजना. शेतकरी आणि युवकांसाठी विविध योजना आणि वकिली. | उपलब्ध माहितीनुसार स्पष्ट संख्यात्मक आकडे नाहीत; मात्र, सौर योजना आणि उद्योग वकिलीद्वारे अप्रत्यक्ष रोजगार वाढ (उदा., सौर पंप स्थापना आणि देखभाल). |
| उद्योजक विकास | महाराष्ट्र चेंबर उपाध्यक्ष म्हणून उद्योजकता प्रोत्साहन. | उद्योजक विकास महाराष्ट्र चेंबर उपाध्यक्ष म्हणून उद्योजकता प्रोत्साहन. उपलब्ध माहितीनुसार नवीन उद्योजकांच्या स्पष्ट संख्येचा उल्लेख नाही; मात्र, विविध कार्यशाळा आणि योजना द्वारे अप्रत्यक्ष प्रभाव. Magic या मंच निर्मितीमुळे रचनात्मक उभारणीसाठी खारीचे योगदान.. |
| विद्यार्थी संपर्क | अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांसाठी उद्योजकता कार्यशाळा (२०१७ पासून). तसेच, अध्यात्मिक वक्तृत्व स्पर्धा (उदा., गणेशराव दुधगावकर जागतिक वक्तृत्व स्पर्धा). | उद्योजकता कार्यशाळा: राज्यभरात ४,००० हून अधिक प्रथम वर्ष अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांना संपर्क. - वक्तृत्व स्पर्धा: शेकडो विद्यार्थ्यांचा सहभाग |
| इतर प्रभाव (ग्रामीण विकास आणि अध्यात्मिक नेतृत्व) | शेतकरी कल्याण, युवा उद्योजकता आणि अध्यात्मिक मूल्यांद्वारे सामाजिक एकता. भाजप जिल्हा उपाध्यक्ष म्हणून ग्रामीण विकासावर भर. मराठा समाजाचा भाजपा कडून अपमान झाल्यानंतर भाजपाचा राजीनामा आणि अपक्ष म्हणून कार्यरत.. “दल नहीं, दिल देखो” घोषणेचे जनक | अप्रत्यक्ष प्रभाव: लाखो शेतकरी आणि युवकांना नवीन दिशा; लोकसभा २०२४ मध्ये "भाजप-मुक्त मराठवाडा" मराठा आंदोलकांनी घडवून आणल्यानंतर तातडीने धोरण बदल करण्यात आले. |
बेरोजगारी, कलम ३७१ च्या माध्यमातून मराठवाड्याचा अनुशेष भरून काढणे, प्रत्येक तालुक्यात ३०० करोड रुपयांचे क्रीडा/करमणूक संकुल बांधणे तसेच मराठा समाजाच्या हक्कांसाठीच्या लढ्यातील पार्श्वभूमीवर, समीर यांनी २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीत परभणी मतदारसंघातून अपक्ष उमेदवार म्हणून निवडणूक लढवली. हा निर्णय भूमिपुत्रांसाठी न्याय मिळवून देण्याच्या आणि उच्चशिक्षित नेतृत्वाच्या संकल्पाचे प्रतीक ठरला.
जरांगे पाटील यांनी सक्षम उमेदवारांना प्रोत्साहन दिले असले तरी, केवळ आंदोलक म्हणून कोणीही उभे न राहता सक्षम लोक उभे राहू शकतात असे सांगितले होते. जरांगे यांनी आरक्षणासाठी कार्य करेल असा बॉन्ड देणाऱ्या उमेदवारांना समर्थन देण्याचे आवाहन केले होते. समीर ऐतिहासिक दृष्ट्या सक्षम स्वकर्तुत्व्वान असल्याने आणि मराठा समाजाला बॉन्ड देणारे राज्यातील एकमेव उमेदवार होते. उमेदवार बनण्याआधी १ एप्रिल २०२४ रोजी अनेक जणांच्या साक्षीने जरांगे पाटील यांच्यासोबत ४० मिनिटे चर्चा करून त्यांच्या “मी तुम्हाला उभे म्हणा म्हणणार नाही किंवा उभे नका राहू असेही म्हणणार नाही. परिस्थिती बघून तुम्ही ठरवा. हि निवडणूक मी समाजाच्या जीवावर सोडली आहे..” या वाक्यानंतर/संदेशानंतर समीर दुधगावकर अपक्ष उमेदवार म्हणून उभे राहिले.
जरांगे पाटील यांनी मतदानाच्या आदल्या रात्री गढुळ वातावरण चांगले करण्यासाठी एक व्हिडीओ बनवला ज्यात निक्षुणपणे सांगितले की, “मी कोणत्याही पक्षाला चांगले म्हणालो नाही. दोन्ही आघाड्या आणि युतीने मराठ्यांचे वाटोळे केले आहे. त्यांच्या पैकी एकाला मतदान करा असे मी कसे म्हणेल? बधीर झाले का रे तुम्ही? जो समाजाच्या बाजूने बॉन्ड देईल त्याच्या बाजूने मतदान करा..”
पण समीर यांना अपयश आले. जरी अपेक्षित निकाल नाही लागला तरी समाजासाठी प्रामाणिक लढा दिल्याचे टीम समीर गणेशराव दुधगावकर यांना आनंद आहे. २०२४ च्या निवडणुकीत राज्यभर भाजपला मोठा धक्का बसला, ज्यामुळे आंदोलनाचा प्रभाव स्पष्ट झाला आणि १९७४ तसेच १९८३ मध्ये मुख्यमंत्री बदलण्याच्या घडामोडीं मधील गणेशराव दुधगावकर नाव पासून सुरु झालेला प्रवास हा राम मंदिर होवून सुद्धा मोदी सरकारला अडचणीत आणणारे लोकसभा निकाल लावणाऱ्या टीम मधील समीर गणेशराव दुधगावकर हे एक नाव असेपर्यंत पूर्ण झाल्याचा आनंद आहे.
समीरच्या या प्रेरणादायी प्रवासात नक्की सामील व्हा...!
खालील पृष्ठे वाचण्यासाठी / pdf download करण्यासाठी क्लिक करा...
समीर यांच्याबाबत वेगवेगळ्या ठिकाणी असलेली खालील अत्यंत सुंदर पृष्ठे
समीर यांचे गावपातळीवरील कार्य (प्रमुख उपक्रम)
राज्य आणि राष्ट्रीय पातळीवरील कार्य
ग्रोक ए आयचा “समीर यांचे ऐतिहासिक व्यक्तिरेखेशी साधर्म्याबाबत” लेख
समीर यांच्याबाबत विस्तृत माहिती एकाच पृष्ठावर असणारे ग्रोक पृष्ठ